اؤجه‌شمه‌ك: ساتاشماق، پيله كردن، مزاحم شدن

اؤدگه‌له‌نمك: شير شدن، شجاعت به خرج دادن

ائرته‌کن: زود هنگام

ائو ایچی: اسباب خانه، مان

اؤيج ائله‌مه‌ك: رشد و نمو كردن

ائيمين: آرام، فوغارا، سالم ساکت

آجار: نو، جديد

ارزه‌ل: بی‌ارزش

اسنه‌ك: خميازه

اسنه‌مه‌ک: خميازه کشيدن

آغزی یئرده‌ن توْپراق قازیر:چوخ قوجاليب و اييله‌ن آداما دييه‌رلر

آليزليق: بيماري، بي حالي

امجه‌ك: پستان حيوانات

امزيك: شيشه شير نوزاد

امليك: نوزاد، تازه متولد شده طوري كه هنوز  چهارچوب بدنش  سفت نشده باشد

اميجي: زن عمو

اود تيرراف ائله‌دي: موقعي كه آب روي آتش ريخته شود باعث بلند شدن خاكستري مرطوب مي‌شود كه اين عمل را تيرراف گويند

اوزو سولو: آبرومندانه

اوسال: سهل انگار

اوشغون: ريواس

اونا بيتمه‌دي: به آن قانع نشد

ايللامداكي : مخصوصا

آينويين: وروسايل

اينيشيل: دو سال قبل، پيارسال

آی باشی: عادت ماهیانه

بئزيكديرمه‌ك: به تنگنا آوردن

بئيين: مخ، مغز

باداق: قیچ اوزونو، باداغی گوده: انسانی که پاهایش کوتاه است

بارا قويماق: bara qoymaq ايشتيباه ائتمه‌ک. دسته گل سويا وئرمه‌ک

باراتا: اثر، يك تكه از بدن

باشسیز باراتاسیز گئدیب: بي‌خبر رفته

بببوْو: شانه به سر

اياق يئري: مستراح، جاي پا

ایراق جاننان: دور از جان

باشاريق: توانايي

بره پوزان:کسي که اهل سود نيست و همه‌اش ضرر مي‌آفريند و دارو ندار را به باد مي‌دهد مثلا ميراث پدري

بورکو: گرفته، خفه

بوْيلو آرواد: زن حامله

بوْیون بوردی: سرپیچید

بيرساياق: يکدست، هماهنگ

پارسال: کئچه‌ن ايل، پارسال

بيله‌ك: بازو

پرپينله‌مه‌ک: pərpinləmək تبرک اتئمک. سيدلرين اوشاق اوستونه ال چکمه لري

پسه - پوسه: جور و پلاس، خرت و پرت

پوللانماق: قیزارماق

پومپالاماق: با هول و ولع خوردن

پونج: بخاري

پيس اياقدادير: در وضع بدي به سر مي‌برد، بد حال

پينتي: شلخته، بي سليقه

پیپبیک: تاج خروس

تاپماجا: چيستان

تاققاناق: خشك خشك

تايا: دريلميش اوت ييغيني

تپتاق: محل رفت و آمد زیاد خانه‌ای که زیاد مهمان و رفت و آمد دارد

تپيک: لگد، جفتک، زيرتديگ، سونجوق

تزديرمک: təzdirmək هورکيت‌مه‌ک. قورخودماق. هورکيديب کؤيشه‌نه سالماق

توْرتا: سوت اوزو

تيخچالاماق: حركت دادن،  چوخ برك ييرغه‌له‌مه‌ك

تيريشگه: باريك، كوچك

جفه‌نگ: انگؤو، يانشاق، جللئي، چرخئي

جوشماق: اسمه‌ک، جوشيدن، غليدن، حرص خوردن، ناراحت و عصباني شدن

چخير: شر آدام، دعواجيل آدام، ناراحات آدام

چيخه‌ر: لياقت، شايستگي، پشتکار

چيمديک: نيشگون

دؤنه: يول، باش (بو يولو نئچه باش گئديبسه‌ن)

داهي اينيشيل: سه سال قبل

دوزداخ: اسم مكان وجايي كه در آن روي سنگها به گله نمك مي‌پاشند

دوزداش: سگ نمك كه در برخي مكانها بطور طبيعي وجود دارد و گله آنرا ليس مي‌زند

دوغرول قاباغا، دورال قاباغا، ديکه‌ل قاباغا: داوطلب شو، پيشگام شو

دوه گؤتو ياغلاياندي: خيلي قد بلند است و  اندام نامتناسبي دارد

ديب: ته، پرده بكارت

بايديرماق: baydirmaq موفت الده‌ن وئرمه‌ک. اوجوز ساتماق (او قيزيل جامي بايديردي)

ديشدانديش: كسي كه دندانهايش بيرون زدگي داشته باشد و حالت خندان داشته باشد

دیشه: علف تازه روييده كه خيلي سبز و ضعيف و كوتاه قد است و به سختي حيوان مي‌توتند آنرا بچرد ولي بخاطر سبز بودنش شديدا مورد علاقه چهارپايان مي‌باشد و دامداران مي‌گويند كه ديشه حيوان را لاغر و شل مي‌كند

دیشی سودور ائدیب: آبسه

دیلغیر: پوتا، آدم چاق و بشكه مانند

دیلیم: قاچ

توو: سورعت، هيز

توكلوجه: گلي زيبا که به صورت خودرو در کوه مي‌رويد و از آن جوشانده درست کرده مي‌خورند، چايي آن قهوه‌اي کمرنگ مي‌باشد

دؤيه‌نه ك:تاققیر کؤیشه‌ن، اوتسیز و اوتاریلمیش یئر

داش دؤیه‌ر آدام‌دیر : صبیرلی  آدام

داشداماق: محكوم كردن

دايانات: مقاومت، ايستادگي، دوام

دروشوقلو:داراي ايستايش عالي، خوش هيكل

دري باغيرساق: پوست و روده حيواني كه ير مي‌برند.

دنگ: سرسام، سر درد (اولان آز دانيش بيزي دنگ ائله‌دون)

دورلاماق: آب كشيدن، آب تميزي ريختن روي چيزي كه شسته مي‌شود،

دوروخماق: دايانماق، بهت زده شدن

زیریلتی: هاي هوي، سر و صداي زياد

سؤيکه‌گينه گيردي: söykəginə girdi قولتوغوننان توتدو. قوجاقلاييب يول آپارتدي.

سؤیکه‌ک: تكيه‌گاه، بغل، گير سؤيكه‌گينه

ساپساري: زرد زرد

سادالاماق:سايماق، شمردن با صداي بلند، هذيان گفتن

ساديشماق: سازيشماق، سازش کردن

سایخاش: فاییق ( باشیم فاییق اولسون گله‌ره‌م)

سوت داش: شير برنج، غذايي كه شب آخرين چهار شنبه سال مي‌پزند

سوت رئیی: تعداد حلبهاي 17 كيلويي پنير توليد شده از يك خروار شير

سورتوخلاماق: sortuxlamaq بي امان با حرص و ولع و با ضربات پي در پي مکيدن (حئيوان بالاسي)

سوغانی گؤت باغلامادی (نقشه‌سی توتمادی)

سولوشخاماق: soluşxamaq سولماق. اؤلوشگه‌مک. (الينين سپگه‌لري سولوشخاييب.)

سوم دوروب: بی حال ایستاده

سونگ اولدو: لنگ شد، ورشكست شد

شاپدان: ناگهاني (شاپدان گيردي ائوه)

شالايين: şalayin لاييق، يارار، تؤره‌ليTörəlı

شوببولوک: باشي يومورو ال آغاجی، چوْماق

شيرـ شير، شيرره‌کان: آخماجا، آبشار

فت ايش گؤريبسه‌ن: كار شاقي انجام داده‌اي

فوشغا وئردي: fuşğa verdı فوران کرد. (گوللـه‌ديه‌ن همه‌ن قان فوشغا وئردي)

قاباغا دورالماق: qabağa duralmaq قاباغا دیکه‌لمه‌ک، پيشقدم شدن و داوطلب شدن. (او هر ايشده هامي‌دان تئز قاباغا دورالدي)

قابيرغا، کمه: دنده بدن

قارين-قورساق: احشام، شکم و متعلقات آن

قامالاغ: برگهاي پهن نبات ريواس كه ريواس اوززه‌ك آن مي‌باشد

قانینین آراسینا گیریب: نجاتش داده است

قورخاغان: اؤدده‌ک، ترسو

قورره‌ت دؤیمه‌ک: کار بی خود انجام دادن

قورشالاماق: qurşalamaq تحريک کردن کسي براي انجام کاري. يئلله‌نديرمق. قولتوغونا قارپيز وئرمه‌ک، قيزيشديرمق. گلوووزلانديرماق  Gəloüzlandirmaq. (

قوققو: Qoqqo تک، يالخي، يالنيز

قوموج: دنبالچه، آخرين استخوان ستون فقرات

قویماز پایی باییرا گئده (باییر: هدرشدن، از دست در رفتن، نسیه)

قيرجنه: دامجي، زيغ دامجي

قيزيلباشدي. (يوکسک روحلو و اسکيک‌ليلکره يئنيمه يه‌ن آدام) مناعت طبع دارد. چشم طمع به مال ديگران ندارد

كؤپمه‌ك: سنگين شدن در برخورد با كسي براي نشان دادن ناراحت بودن از طرف

كونگول: كوهان بر آمدگي پشت آدمي زاد

گؤلمه‌ج: محل تجمع آب خيلي کم

گيره‌وه‌ني الده‌ن  وئرمق: Girəvə فرصت و موقعيت استراتژيک را از دست دادن.

لته‌جین آدام‌دیر: زهله‌سیز

ليغله‌مه: لاپ دولو

ماتيشغا: يونگول و شخصيت سيز گنج قيز

ماميز: نوک پستان

نيققير: علامت، نشان

اله باخان: گدا، فقير، محتاج ديگران، دريوزه

هئريکي: آنارشيست، بي‌نظم و انضباط

هاللا پوللا ائله‌مه‌ک: بالا کشیدن، با حقه بازی از دست کسی چیزی را در آوردن

هپير ـ چوپور: چيزهاي بي ارزش

هدیک: آش دندان در آوردن بچه

هشه‌مه‌ت: کينه، حسد، گيجيک

هنيرله‌نمه‌ک: گرم شدن، دما گرفتن (پونج ياندي ائو بير هنيرله‌ندي)

هيزميلي: کينه‌اي، تند، اوره‌گي آجيخلي، گيجيکلي

وقه‌م اولماق: خشک و زرد شدن مزرعه طوري که موقع چيدن شکسته و زمين مي‌ريزد

يئرسيز آدام: بي قرب، بي ارزش

يالمانماق: يالوارماق آمما ديلينه‌ن يوخ داورانيش و حرکات ايله.

يانشاماق: چوخ دانيشماق، وئرراجي ائدمک. (يانشاق = انگوو = چرخئی= جللئي)

الين بوزا وئدي: كلاه سرش گذاشت وچيزي به دستش نداد

يوزوندورماق: پي نخود سياه فرستادن، فريب دادن، منحرف کردن

ييرغه‌له‌نمه‌ک: خراميدن، حرکت زياد به سمت راست و چپ هنگام راه رفتن

کئزمه: بوینو یوغون، زورلی و هئیکه‌للـی اوغلان ایگید

کالدار: زميني كه وسط مزرعه باشد ولي بنا به دلايلي از جمله سختي زياد شخم نشود

کله‌ک: تجمعي از سنگها كه وسط چمنها يا يونجه زار مي‌باشد

کوته بير ائله‌مق: kütə bir نابود ائتمه‌ک. آرادان آپارماق. (وار- يوخون کوته بير ائله دي.)

کونجوک: گوشه، بوجاغ

یویوماق: یویوشماق، یاخین‌لاماق 

 

Materiallardan istifadə zamanı qaynağa istinad vacibdir

استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
Http://www.sozluk.blogfa.com

Tansu_azm@yahoo.com