کلمات جدید
|
زاد : چیز زاریلداماق : زاری کردن زاغ - زاغ اسمه ک : از ترس یا سرما لرزیدن زاغال : کلک در بازی زالخیم : خوشه زامپارا : چشم چران زامپارالیق : چشم چرانی زه حله سیز : دوست نداشتنی ، کسی که رفتارش موجب می شود آدم از او خوشش نیاید زه می : مزرعه زه می چی : کشاورز زه می چی لیک : کشاورزی زه نجه ل : گاو آهن زه نجی : سیاه پوست زه نگین : ثروتمند زه نگین له شدیرمه ک : ثروتمند کردن زه نگین له شدیریجی : ثورتمند کننده زه نگین له شدیریلی : ثروتمند شده زنه نگین له شمه : ثروتمند شده زه نگین له شمه ک : ثروتمند شدن زوبانا : بچه کوچک زوپا : چوب کلفت زوپو : نام یک نوع بازی زودلاماق : چسبانیدن (مثل کار در آهنگری ) رودلایان : آهنگر زوربا : بزرگ ، پر زور زوربالیق : بزرگی ، پرزوری زورنا : نام یک نوع ساز ( مثل نی است و به کمک دهان و انگشتان میزنند ) زورناچی : نوازنده زورنا زوغ : جوانه زوغ توتماق : جوانه زدن زوغلاماق : جوانه زدن زوکولداماق : لرزیدن از سرما یا درد زول : دراز ( مثلا جای ضربه شلاق یا چوب ) زولاق : ترک ، خط نازک زوللاماق : با شلاق یا چوب زدن زوی : لیز زویولده مه ک : لیز خوردن زووان : علف هرز زووانچی : کسی که علفهای هرز را میکند زیبیل : آشغال زیبیل لیک : آشغالدونی زیرپی : بزرگ ، هیکل نتراشیده و نخراشیده زیغ : گل زیغلاماق : گلی کردن زیغلی : گلی زیغیر : چرب زیل : کامل ( مثل زیل قارا : کاملا سیاه ) زیلله مه ک : دوختن ( چشم دوختن ) زیلیق : آب دهان و بینی زینه : باریک (مثلا آب جوی که آرام و کم جاری است . یا حقوق کم بازنشستگی که کم ولی همیشگی است ) زویولداق : جای لیز زویولداق یئر : جائی که بعلت وجود یخ یا روغن و چیزهای لغزنده لیز است . زییله مه ک : زاری کردن ، دردکردن زه وزه ک : کسی که بی وقفه حرف میزند . کسی که زیاد و چرت و پرت می گوید
موسوی |
یئنی لغات
اؤیرتمن:معلم
سیمگه:سنبل،نماد
دویماق:احساس کردن
دویغو:احساس
دوستاقلاماق:زندانی کردن
...زوروندایدی:مجبور به...بود
ییه:صاحب،مالک
قات:دفعه،مرتبه
تؤره= یاسا:قانون
دؤزولمز:تحمل ناپذیر
آجیناجاق= آجیناجاقلی:تلخ و آزاردهنده
تهلکه= تهلوکه:خطر،ناامنی
تهلوکه لی:خطرناک
سونا:قو
چاغ:زمان
ترلان:پرنده شکاری، باز
اویلاق:سرزمین،جولانگاه
ماغار:هحل برگذاری مراسمات جشنوعزا/غار
فسله:نوعی شیرینی،نان روغنی
یایماق:پهن کردن،گستردن(مانند خمیر)
بیلرزیک:النگو، دستبند
آلتین:طلا
یای:زه کمان/تابستان
سورور:گله
اوچار:پرنده
قاچار:دونده
توراج:نام پرنده ای است(قرقاول)
سیخناشماق:متراکم شدن، جمع شدن
چوغون:مه وطوفان
تَکه:بز نر، پیشاهنگ گله
اووچو:شکارچی
قییماق:از دل آمدن،مضایقه نکردن
ضال:خوار
دؤیونتو:تپش قلب |
لغات ترکی آذربایجانی
آوادانلیق : آبادانی
آباجی : خواهر مکرمه و بزرگوار
آتابای : بیک بزرگ ، طایفه بزرگ ترکمنی
اوتوراق : نشست ، جلوس
اوتورماق : نشستن
ات رنگ : رنگ گوشت
آتسز : آدسیز ، بی نام
آتیش : پرتاب دو طرفه ، به هم تیر انداختن
اوجاقی کور : بی فرزند
آچار : بازکننده
آچماز : باز نشونده
اؤرده ک : اردک
ارسالان : پهلوان انداز
ارک ائتمه ک : افتخار کردن
آرماغان : در ترکی اوغوزی یعنی سوغات
اریک : زرد آلو
آج آدام : آدم گرسنه و حریص
اوستا : عاقل ، با درایت ، ادیب
آستار : زیرین لباس
ائشیک : خارج
ائشیک اقاسی : رئیس تشریفات سلطنتی
آغیز : دهان ، ابتدای هر چیز
آلیش ده گیش : خرید و فروش
ائلمیرا : تمثیل کننده ایل
ائلناز : ناز ایل
ائله بئله : چنین و چنان
نارگیله : دانه انار
ائو اوغلو : پسر خاله ( نام یکی از روستاهای توابع ماکو نیز هست )
آیاز : نسیم خنک سحری
ایچا ایچ : نوشا نوش
آیدا : در وجود ماه
آیدین : شفاف ، واضح
بای بک : بابک خرمدین ، بیک بزرگ
بوتؤ : کامل
بوتون : تمام
باغا : لاک پشت و حیوان دوزیست مثل قورباغه
باز : پسوندی است که شدت علاقه به کاری خاص را میرساند
باشی : پسوندی است که معنی رئیس و متصدی و متخصص را میرساند .
( منبع : یکهزار واژه اصیل ترکی در زبان فارسی -- محمد صادق نائبی )
لغاتی را نوشتم که یقین دارم ترکی آذربایجانی است و خودمان نیز در گویشمان از آنها استفاده میکنیم .
بؤلوک : قسمت شده
بلله : ساندویج
بنده : اینجانب
بورو : دودی که از آتشفشان تصعید میشود
پونج : بخاری هیزمی
بوته : بوتا و در اصل بوتاق و بوداق ، شاخه ، نهال
بوش : خال
بها ( باها ) : گران
باهادور : قهرمان
بیات ( بایات ) : نام بزرگ ، کنایه از خدا ف تؤره ده ن ، یارادان
بایات : نان و غذای مانده
بایاق : زمان خاصی از گذشته
باتماق : فرو رفتن
بئزمه ک : به ستوه آمدن
بیگ : بزرگ
بیگیم : بئیگیم ، پسوند نام خانمهای صاحب مقام ، بیلقان : بسیار داننده
بیوک : بؤیوک ، بزرگ ، نام آقایان
پاشا : رئیس خان خانان
پالان : پوستین ، آرخالیق
پایاپای : سهم در برابر سهم
پخش ( باغیش ) : احسان پرتیمک : دررفتن استخوان بدن بدون خونریزی
پالاز : نوعی زیرانداز نازک
پورلنمه ک : جوانه زدن نوک شاخه
پولاد : کسی که سردی و گرمی روزگار را چشیده باشد ، فلزی محکم ، نام آقایان
پهن : ( پئیین ) ، فضولات حیوانی
تاو ( توو ) : سرعت
تابه : تاوا ، ماهی تابه
تاروئردی : تاری وئردی ، خداداد ، نام آقایان
تالاماق : غارت کردن
تالوار : ایوان
تالواردا توی سالیبلار : در ایوان عروسی گرفته اند
منبع : محمد صادق نائبی
آتماق : بوراخماق ، توللاماق ، اوز چئویرمه ک ، بوشلاماق
آجماق : قورساغی بوشالماق ، یئمه ک سیز له مه ک ، یئمه ک ایسته مه ک
آجیقلانماق : آجیق توتماق ، یوگورمه ک ، قیشقیرماق
آجیغا دوشمه ک : کوسمه ک ، ته رسینه ائله مه ک
آختارماق : گؤزله مه ک ، ایسته مه ک ، گه زمه ک ، آراماق
آخماق : زویمه ک ، یئریمه ک ، یولا دوشمه ک
آخیتماق : سویا چه کمه ک ، سویا وئرمه ک ، زویدورمه ک
آداخلاماق : آد ائله مه ک ، نیشانلاتماق ، ایزقویماق
آدلانماق : تانینماق ، آدینان سسله نمه ک
آرالاشماق : آیریلماق ، اوزاقلاشماق ، یان دورماق
آرخایین اولماق : بیل باغلاماق ، دایانماق ، آرخالانماق
آزدیرماق : یولدان چیخارتماق ، پیس یولا چه کمه ک ، باشدان ائله مه ک
آزماق : ایتمه ک ، دوز یولدان چیخماق ، اؤز باشینا اولماق
آشماق : ییخیلماق ، دوشمه ک ، سووشماق
آشیرماق : سووماق ، یوکله مه ک ، ییخماق ، اوتماق
آغاجلاماق : آغاجنان وورماق ، دؤیمه ک آغا چالماق : آغیمسوو اولماق ، آغا ساری گئتمه ک
آغلاماق : گؤز یاشارتماق ، سیزیلداماق ، یالوارماق
آغیرلاشماق : چه تین له شمه ک ، آغیر اولماق ، ده یه رلی له شمه ک
آلاولاماق : آلیشماق ، اودلاماق
آلدانماق : اینانماق ، توولانماق ، اویماق
آلماق : اله گه تیرمه ک ، چیخارتماق ، باشادوشمه ک
آلیشماق : اود توتماق ، اویره نمه ک ، یووماق
آند ایچمه ک : سؤز وئرمه ک ، ایلغار باغلاماق
آییلماق : یوخودان دورماق ، اویانماق ، آییق اولماق
منبع : وبلاگ قایا قیزی
باتماق : چؤکمه ک ، الده ن گئتمه ک ، ایتمه ک ، داغیلماق
باخماق : گؤز تیکمه ک ، یوخلاماق
باریشماق : قونوشماق ، قووشماق ، باریش ائله مه ک ، یولا گه لمه ک
باسمارلاماق : سیخما بوغمایا سالماق ، بیرده ن توتماق
باسماق : سیخماق ، ازمه ک ، ته پمه ک ، سوخماق
باغلاشماق : آند ایچمه ک ، قول چه کمه ک ، یاریش وئرمه ک
باغلانماق : باغلی اولماق ، توتولماق ، یاپیشماق ، دایانماق ، اوزولمه ک
باغیرماق : اوجادان آغلاماق ، قیشقیرماق ، باغیرتی سالماق
باغیشلاماق : باغیش وئرمه ک ، گؤز اؤرتمه ک ، سوچدان گئچمه ک
بالالاماق : دوغماق ، آرتماق ، بالا وئرمه ک ، چوخالماق
بانلاماق : اوخوماق ( خوروز ، قوش ) ، سس سالماق ، اؤتمه ک
بایدیرماق : کورلاماق ، شاشماق ، چاشماق
به رکیتمه ک : باغلاماق ، آغیرلاتماق
به زه مه ک : به زه ک وورماق ، دوز مه ک ، اوز گؤزونه یاخماق
به سله مه ک : بؤیوتمه ک ، تؤره تمه ک ، گؤزله مه ک
به سلعه تمه ک : بویا باشا چاتدیرماق ، ساخلاتماق ، بؤیوتدورمه ک
به له مه ک : بورومه ک ، اسکی له مه ک ، به له کله مه ک
به نزه مه ک : اوخشاماق ، تای اولماق ، چه کمه ک
بوتونله شمه ک : بوتون اولماق ، بیرله شمه ک
بوراخماق : اؤتورمه ک ، ال گؤتورمه ک ، بوشلاماق
بوزارماق : بوزا چالماق ، بویادان چیخماق
بوزمه ک : سیخماق ، ییغماق ، قیریشلاندیرماق
بوشاماق : آیریلماق ، ال چه کمه ک ، بوراخماق
بوغوشماق : سه س کوی سالماق ، بیری بیرینی بوغماق ، ساواشماق
بوغولماق : کؤکس اؤتوره بیلمه مه ک ، آرادان گئتمه ک ، اؤلمه ک
بوکولمه ک : اییلمه ک ، ایکی قات اولماق ، سینماق ، باغلانماق
بولاماق : قاتماق ، باتیرماق ، بولاندیرماق
بؤلمه ک : آییرماق ، یارماق ، ایکی ائله مه ک ، که سمه ک
بؤیومه ک : یئکه لمه ک ، قالخماق ، آغیرلاشماق
از وبلاگ :قایا قیزی
http://gayagizi2.blogfa.com/