تبليغاتX
آموزش لغات تورکی آذربایجانی - سری لغات کامل از قایاقیزی

کلمات جدید

زاد : چیز
زاریلداماق : زاری کردن

زاغ - زاغ اسمه ک : از ترس یا سرما لرزیدن

زاغال : کلک در بازی

زالخیم : خوشه

زامپارا : چشم چران

زامپارالیق : چشم چرانی

زه حله سیز : دوست نداشتنی ، کسی که رفتارش موجب می شود آدم از او خوشش نیاید

زه می : مزرعه

زه می چی : کشاورز

زه می چی لیک : کشاورزی

زه نجه ل : گاو آهن

زه نجی : سیاه پوست

زه نگین : ثروتمند

زه نگین له شدیرمه ک : ثروتمند کردن
زه نگین له شدیریجی : ثورتمند کننده

زه نگین له شدیریلی : ثروتمند شده

زنه نگین له شمه : ثروتمند شده

زه نگین له شمه ک : ثروتمند شدن

زوبانا : بچه کوچک

زوپا : چوب کلفت

زوپو : نام یک نوع بازی

زودلاماق : چسبانیدن (مثل کار در آهنگری
)
رودلایان : آهنگر

زوربا : بزرگ ، پر زور

زوربالیق : بزرگی ، پرزوری

زورنا : نام یک نوع ساز ( مثل نی است و به کمک دهان و انگشتان میزنند
)
زورناچی : نوازنده زورنا

زوغ : جوانه

زوغ توتماق : جوانه زدن

زوغلاماق : جوانه زدن

زوکولداماق : لرزیدن از سرما یا درد

زول : دراز ( مثلا جای ضربه شلاق یا چوب
)
زولاق : ترک ، خط نازک

زوللاماق : با شلاق یا چوب زدن

زوی : لیز

زویولده مه ک : لیز خوردن

زووان : علف هرز

زووانچی : کسی که علفهای هرز را میکند

زیبیل : آشغال

زیبیل لیک : آشغالدونی

زیرپی : بزرگ ، هیکل نتراشیده و نخراشیده

زیغ : گل

زیغلاماق : گلی کردن

زیغلی : گلی

زیغیر : چرب

زیل : کامل ( مثل زیل قارا : کاملا سیاه
)
زیلله مه ک : دوختن ( چشم دوختن
)
زیلیق : آب دهان و بینی

زینه : باریک (مثلا آب جوی که آرام و کم جاری است . یا حقوق کم بازنشستگی که کم ولی همیشگی است
)
زویولداق : جای لیز

زویولداق یئر : جائی که بعلت وجود یخ یا روغن و چیزهای لغزنده لیز است
.
زییله مه ک : زاری کردن ، دردکردن

زه وزه ک : کسی که بی وقفه حرف میزند . کسی که زیاد و چرت و پرت می گوید

موسوی

یئنی لغات

اؤیرتمن:معلم

سیمگه:سنبل،نماد

دویماق:احساس کردن

دویغو:احساس

دوستاقلاماق:زندانی کردن

...زوروندایدی:مجبور به...بود

ییه:صاحب،مالک

قات:دفعه،مرتبه

تؤره= یاسا:قانون

دؤزولمز:تحمل ناپذیر

آجیناجاق= آجیناجاقلی:تلخ و آزاردهنده

تهلکه= تهلوکه:خطر،ناامنی

تهلوکه لی:خطرناک

سونا:قو

چاغ:زمان

ترلان:پرنده شکاری، باز

اویلاق:سرزمین،جولانگاه

ماغار:هحل برگذاری مراسمات جشنوعزا/غار

فسله:نوعی شیرینی،نان روغنی

یایماق:پهن کردن،گستردن(مانند خمیر)

بیلرزیک:النگو، دستبند

آلتین:طلا

یای:زه کمان/تابستان

سورور:گله

اوچار:پرنده

قاچار:دونده

توراج:نام پرنده ای است(قرقاول)

سیخناشماق:متراکم شدن، جمع شدن

چوغون:مه وطوفان

تَکه:بز نر، پیشاهنگ گله

اووچو:شکارچی

قییماق:از دل آمدن،مضایقه نکردن

ضال:خوار

دؤیونتو:تپش قلب

 

 

 

لغات ترکی آذربایجانی

آوادانلیق : آبادانی
آباجی : خواهر مکرمه و بزرگوار
آتابای : بیک بزرگ ، طایفه بزرگ ترکمنی
اوتوراق : نشست ، جلوس
اوتورماق : نشستن
ات رنگ : رنگ گوشت
آتسز : آدسیز ، بی نام
آتیش : پرتاب دو طرفه ، به هم تیر انداختن
اوجاقی کور : بی فرزند
آچار : بازکننده
آچماز : باز نشونده
اؤرده ک : اردک
ارسالان : پهلوان انداز
ارک ائتمه ک : افتخار کردن
آرماغان : در ترکی اوغوزی یعنی سوغات
اریک : زرد آلو
آج آدام : آدم گرسنه و حریص
اوستا : عاقل ، با درایت ، ادیب
آستار : زیرین لباس
ائشیک : خارج
ائشیک اقاسی : رئیس تشریفات سلطنتی
آغیز : دهان ، ابتدای هر چیز
آلیش ده گیش : خرید و فروش
ائلمیرا : تمثیل کننده ایل
ائلناز : ناز ایل
ائله بئله : چنین و چنان
نارگیله : دانه انار
ائو اوغلو : پسر خاله ( نام یکی از روستاهای توابع ماکو نیز هست )
آیاز : نسیم خنک سحری
ایچا ایچ : نوشا نوش
آیدا : در وجود ماه
آیدین : شفاف ، واضح
بای بک : بابک خرمدین ، بیک بزرگ
بوتؤ : کامل
بوتون : تمام
باغا : لاک پشت و حیوان دوزیست مثل قورباغه
باز : پسوندی است که شدت علاقه به کاری خاص را میرساند
باشی : پسوندی است که معنی رئیس و متصدی و متخصص را میرساند .
(
منبع : یکهزار واژه اصیل ترکی در زبان فارسی -- محمد صادق نائبی )
لغاتی را نوشتم که یقین دارم ترکی آذربایجانی است و خودمان نیز در گویشمان از آنها استفاده میکنیم .

 

 

 

 

 

بؤلوک : قسمت شده
بلله : ساندویج
بنده : اینجانب
بورو : دودی که از آتشفشان تصعید میشود
پونج : بخاری هیزمی
بوته : بوتا و در اصل بوتاق و بوداق ، شاخه ، نهال
بوش : خال
بها ( باها ) : گران
باهادور : قهرمان
بیات ( بایات ) : نام بزرگ ، کنایه از خدا ف تؤره ده ن ، یارادان
بایات : نان و غذای مانده
بایاق : زمان خاصی از گذشته
باتماق : فرو رفتن
بئزمه ک : به ستوه آمدن
بیگ : بزرگ
بیگیم : بئیگیم ، پسوند نام خانمهای صاحب مقام ، بیلقان : بسیار داننده
بیوک : بؤیوک ، بزرگ ، نام آقایان
پاشا : رئیس خان خانان
پالان : پوستین ، آرخالیق
پایاپای : سهم در برابر سهم
پخش ( باغیش ) : احسان پرتیمک : دررفتن استخوان بدن بدون خونریزی
پالاز : نوعی زیرانداز نازک
پورلنمه ک : جوانه زدن نوک شاخه
پولاد : کسی که سردی و گرمی روزگار را چشیده باشد ، فلزی محکم ، نام آقایان
پهن : ( پئیین ) ، فضولات حیوانی
تاو ( توو ) : سرعت
تابه : تاوا ، ماهی تابه
تاروئردی : تاری وئردی ، خداداد ، نام آقایان
تالاماق : غارت کردن
تالوار : ایوان
تالواردا توی سالیبلار : در ایوان عروسی گرفته اند
منبع : محمد صادق نائبی

آتماق : بوراخماق ، توللاماق ، اوز چئویرمه ک ، بوشلاماق

آجماق : قورساغی بوشالماق ، یئمه ک سیز له مه ک ، یئمه ک ایسته مه ک

آجیقلانماق : آجیق توتماق ، یوگورمه ک ، قیشقیرماق

آجیغا دوشمه ک : کوسمه ک ، ته رسینه ائله مه ک

آختارماق : گؤزله مه ک ، ایسته مه ک ، گه زمه ک ، آراماق

آخماق : زویمه ک ، یئریمه ک ، یولا دوشمه ک

آخیتماق : سویا چه کمه ک ، سویا وئرمه ک ، زویدورمه ک

آداخلاماق : آد ائله مه ک ، نیشانلاتماق ، ایزقویماق

آدلانماق : تانینماق ، آدینان سسله نمه ک

آرالاشماق : آیریلماق ، اوزاقلاشماق ، یان دورماق

آرخایین اولماق : بیل باغلاماق ، دایانماق ، آرخالانماق

آزدیرماق : یولدان چیخارتماق ، پیس یولا چه کمه ک ، باشدان ائله مه ک

آزماق : ایتمه ک ، دوز یولدان چیخماق ، اؤز باشینا اولماق

آشماق : ییخیلماق ، دوشمه ک ، سووشماق

آشیرماق : سووماق ، یوکله مه ک ، ییخماق ، اوتماق

آغاجلاماق : آغاجنان وورماق ، دؤیمه ک آغا چالماق : آغیمسوو اولماق ، آغا ساری گئتمه ک

آغلاماق : گؤز یاشارتماق ، سیزیلداماق ، یالوارماق

آغیرلاشماق : چه تین له شمه ک ، آغیر اولماق ، ده یه رلی له شمه ک

آلاولاماق : آلیشماق ، اودلاماق

آلدانماق : اینانماق ، توولانماق ، اویماق

آلماق : اله گه تیرمه ک ، چیخارتماق ، باشادوشمه ک

آلیشماق : اود توتماق ، اویره نمه ک ، یووماق

آند ایچمه ک : سؤز وئرمه ک ، ایلغار باغلاماق

آییلماق : یوخودان دورماق ، اویانماق ، آییق اولماق

منبع : وبلاگ قایا قیزی

 

 

 

 

 

باتماق : چؤکمه ک ، الده ن گئتمه ک ، ایتمه ک ، داغیلماق

باخماق : گؤز تیکمه ک ، یوخلاماق

باریشماق : قونوشماق ، قووشماق ، باریش ائله مه ک ، یولا گه لمه ک

باسمارلاماق : سیخما بوغمایا سالماق ، بیرده ن توتماق

باسماق : سیخماق ، ازمه ک ، ته پمه ک ، سوخماق

باغلاشماق : آند ایچمه ک ، قول چه کمه ک ، یاریش وئرمه ک

باغلانماق : باغلی اولماق ، توتولماق ، یاپیشماق ، دایانماق ، اوزولمه ک

باغیرماق : اوجادان آغلاماق ، قیشقیرماق ، باغیرتی سالماق

باغیشلاماق : باغیش وئرمه ک ، گؤز اؤرتمه ک ، سوچدان گئچمه ک

بالالاماق : دوغماق ، آرتماق ، بالا وئرمه ک ، چوخالماق

بانلاماق : اوخوماق ( خوروز ، قوش ) ، سس سالماق ، اؤتمه ک

بایدیرماق : کورلاماق ، شاشماق ، چاشماق

به رکیتمه ک : باغلاماق ، آغیرلاتماق

به زه مه ک : به زه ک وورماق ، دوز مه ک ، اوز گؤزونه یاخماق

به سله مه ک : بؤیوتمه ک ، تؤره تمه ک ، گؤزله مه ک

به سلعه تمه ک : بویا باشا چاتدیرماق ، ساخلاتماق ، بؤیوتدورمه ک

به له مه ک : بورومه ک ، اسکی له مه ک ، به له کله مه ک

به نزه مه ک : اوخشاماق ، تای اولماق ، چه کمه ک

بوتونله شمه ک : بوتون اولماق ، بیرله شمه ک

بوراخماق : اؤتورمه ک ، ال گؤتورمه ک ، بوشلاماق

بوزارماق : بوزا چالماق ، بویادان چیخماق

بوزمه ک : سیخماق ، ییغماق ، قیریشلاندیرماق

بوشاماق : آیریلماق ، ال چه کمه ک ، بوراخماق

بوغوشماق : سه س کوی سالماق ، بیری بیرینی بوغماق ، ساواشماق

بوغولماق : کؤکس اؤتوره بیلمه مه ک ، آرادان گئتمه ک ، اؤلمه ک

بوکولمه ک : اییلمه ک ، ایکی قات اولماق ، سینماق ، باغلانماق

بولاماق : قاتماق ، باتیرماق ، بولاندیرماق

بؤلمه ک : آییرماق ، یارماق ، ایکی ائله مه ک ، که سمه ک

بؤیومه ک : یئکه لمه ک ، قالخماق ، آغیرلاشماق

از وبلاگ :قایا قیزی

http://gayagizi2.blogfa.com/

+ نوشته شده در  سه شنبه پنجم اردیبهشت 1385ساعت 13:49  توسط تایماز