یئنی سوزلر
اؤجهشمهك: ساتاشماق، پيله كردن، مزاحم شدن
اؤدگهلهنمك: شير شدن، شجاعت به خرج دادن
ائرتهکن: زود هنگام
ائو ایچی: اسباب خانه، مان
اؤيج ائلهمهك: رشد و نمو كردن
ائيمين: آرام، فوغارا، سالم ساکت
آجار: نو، جديد
ارزهل: بیارزش
اسنهك: خميازه
اسنهمهک: خميازه کشيدن
آغزی یئردهن توْپراق قازیر:چوخ قوجاليب و اييلهن آداما دييهرلر
آليزليق: بيماري، بي حالي
امجهك: پستان حيوانات
امزيك: شيشه شير نوزاد
امليك: نوزاد، تازه متولد شده طوري كه هنوز چهارچوب بدنش سفت نشده باشد
اميجي: زن عمو
اود تيرراف ائلهدي: موقعي كه آب روي آتش ريخته شود باعث بلند شدن خاكستري مرطوب ميشود كه اين عمل را تيرراف گويند
اوزو سولو: آبرومندانه
اوسال: سهل انگار
اوشغون: ريواس
اونا بيتمهدي: به آن قانع نشد
ايللامداكي : مخصوصا
آينويين: وروسايل
اينيشيل: دو سال قبل، پيارسال
آی باشی: عادت ماهیانه
بئزيكديرمهك: به تنگنا آوردن
بئيين: مخ، مغز
باداق: قیچ اوزونو، باداغی گوده: انسانی که پاهایش کوتاه است
بارا قويماق: bara qoymaq ايشتيباه ائتمهک. دسته گل سويا وئرمهک
باراتا: اثر، يك تكه از بدن
باشسیز باراتاسیز گئدیب: بيخبر رفته
بببوْو: شانه به سر
اياق يئري: مستراح، جاي پا
ایراق جاننان: دور از جان
باشاريق: توانايي
بره پوزان:کسي که اهل سود نيست و همهاش ضرر ميآفريند و دارو ندار را به باد ميدهد مثلا ميراث پدري
بورکو: گرفته، خفه
بوْيلو آرواد: زن حامله
بوْیون بوردی: سرپیچید
بيرساياق: يکدست، هماهنگ
پارسال: کئچهن ايل، پارسال
بيلهك: بازو
پرپينلهمهک: pərpinləmək تبرک اتئمک. سيدلرين اوشاق اوستونه ال چکمه لري
پسه - پوسه: جور و پلاس، خرت و پرت
پوللانماق: قیزارماق
پومپالاماق: با هول و ولع خوردن
پونج: بخاري
پيس اياقدادير: در وضع بدي به سر ميبرد، بد حال
پينتي: شلخته، بي سليقه
پیپبیک: تاج خروس
تاپماجا: چيستان
تاققاناق: خشك خشك
تايا: دريلميش اوت ييغيني
تپتاق: محل رفت و آمد زیاد خانهای که زیاد مهمان و رفت و آمد دارد
تپيک: لگد، جفتک، زيرتديگ، سونجوق
تزديرمک: təzdirmək هورکيتمهک. قورخودماق. هورکيديب کؤيشهنه سالماق
توْرتا: سوت اوزو
تيخچالاماق: حركت دادن، چوخ برك ييرغهلهمهك
تيريشگه: باريك، كوچك
جفهنگ: انگؤو، يانشاق، جللئي، چرخئي
جوشماق: اسمهک، جوشيدن، غليدن، حرص خوردن، ناراحت و عصباني شدن
چخير: شر آدام، دعواجيل آدام، ناراحات آدام
چيخهر: لياقت، شايستگي، پشتکار
چيمديک: نيشگون
دؤنه: يول، باش (بو يولو نئچه باش گئديبسهن)
داهي اينيشيل: سه سال قبل
دوزداخ: اسم مكان وجايي كه در آن روي سنگها به گله نمك ميپاشند
دوزداش: سگ نمك كه در برخي مكانها بطور طبيعي وجود دارد و گله آنرا ليس ميزند
دوغرول قاباغا، دورال قاباغا، ديکهل قاباغا: داوطلب شو، پيشگام شو
دوه گؤتو ياغلاياندي: خيلي قد بلند است و اندام نامتناسبي دارد
ديب: ته، پرده بكارت
بايديرماق: baydirmaq موفت الدهن وئرمهک. اوجوز ساتماق (او قيزيل جامي بايديردي)
ديشدانديش: كسي كه دندانهايش بيرون زدگي داشته باشد و حالت خندان داشته باشد
دیشه: علف تازه روييده كه خيلي سبز و ضعيف و كوتاه قد است و به سختي حيوان ميتوتند آنرا بچرد ولي بخاطر سبز بودنش شديدا مورد علاقه چهارپايان ميباشد و دامداران ميگويند كه ديشه حيوان را لاغر و شل ميكند
دیشی سودور ائدیب: آبسه
دیلغیر: پوتا، آدم چاق و بشكه مانند
دیلیم: قاچ
توو: سورعت، هيز
توكلوجه: گلي زيبا که به صورت خودرو در کوه ميرويد و از آن جوشانده درست کرده ميخورند، چايي آن قهوهاي کمرنگ ميباشد
دؤيهنه ك:تاققیر کؤیشهن، اوتسیز و اوتاریلمیش یئر
داش دؤیهر آدامدیر : صبیرلی آدام
داشداماق: محكوم كردن
دايانات: مقاومت، ايستادگي، دوام
دروشوقلو:داراي ايستايش عالي، خوش هيكل
دري باغيرساق: پوست و روده حيواني كه ير ميبرند.
دنگ: سرسام، سر درد (اولان آز دانيش بيزي دنگ ائلهدون)
دورلاماق: آب كشيدن، آب تميزي ريختن روي چيزي كه شسته ميشود،
دوروخماق: دايانماق، بهت زده شدن
زیریلتی: هاي هوي، سر و صداي زياد
سؤيکهگينه گيردي: söykəginə girdi قولتوغوننان توتدو. قوجاقلاييب يول آپارتدي.
سؤیکهک: تكيهگاه، بغل، گير سؤيكهگينه
ساپساري: زرد زرد
سادالاماق:سايماق، شمردن با صداي بلند، هذيان گفتن
ساديشماق: سازيشماق، سازش کردن
سایخاش: فاییق ( باشیم فاییق اولسون گلهرهم)
سوت داش: شير برنج، غذايي كه شب آخرين چهار شنبه سال ميپزند
سوت رئیی: تعداد حلبهاي 17 كيلويي پنير توليد شده از يك خروار شير
سورتوخلاماق: sortuxlamaq بي امان با حرص و ولع و با ضربات پي در پي مکيدن (حئيوان بالاسي)
سوغانی گؤت باغلامادی (نقشهسی توتمادی)
سولوشخاماق: soluşxamaq سولماق. اؤلوشگهمک. (الينين سپگهلري سولوشخاييب.)
سوم دوروب: بی حال ایستاده
سونگ اولدو: لنگ شد، ورشكست شد
شاپدان: ناگهاني (شاپدان گيردي ائوه)
شالايين: şalayin لاييق، يارار، تؤرهليTörəlı
شوببولوک: باشي يومورو ال آغاجی، چوْماق
شيرـ شير، شيررهکان: آخماجا، آبشار
فت ايش گؤريبسهن: كار شاقي انجام دادهاي
فوشغا وئردي: fuşğa verdı فوران کرد. (گوللـهديهن همهن قان فوشغا وئردي)
قاباغا دورالماق: qabağa duralmaq قاباغا دیکهلمهک، پيشقدم شدن و داوطلب شدن. (او هر ايشده هاميدان تئز قاباغا دورالدي)
قابيرغا، کمه: دنده بدن
قارين-قورساق: احشام، شکم و متعلقات آن
قامالاغ: برگهاي پهن نبات ريواس كه ريواس اوززهك آن ميباشد
قانینین آراسینا گیریب: نجاتش داده است
قورخاغان: اؤددهک، ترسو
قوررهت دؤیمهک: کار بی خود انجام دادن
قورشالاماق: qurşalamaq تحريک کردن کسي براي انجام کاري. يئللهنديرمق. قولتوغونا قارپيز وئرمهک، قيزيشديرمق. گلوووزلانديرماق Gəloüzlandirmaq. (
قوققو: Qoqqo تک، يالخي، يالنيز
قوموج: دنبالچه، آخرين استخوان ستون فقرات
قویماز پایی باییرا گئده (باییر: هدرشدن، از دست در رفتن، نسیه)
قيرجنه: دامجي، زيغ دامجي
قيزيلباشدي. (يوکسک روحلو و اسکيکليلکره يئنيمه يهن آدام) مناعت طبع دارد. چشم طمع به مال ديگران ندارد
كؤپمهك: سنگين شدن در برخورد با كسي براي نشان دادن ناراحت بودن از طرف
كونگول: كوهان بر آمدگي پشت آدمي زاد
گؤلمهج: محل تجمع آب خيلي کم
گيرهوهني الدهن وئرمق: Girəvə فرصت و موقعيت استراتژيک را از دست دادن.
لتهجین آدامدیر: زهلهسیز
ليغلهمه: لاپ دولو
ماتيشغا: يونگول و شخصيت سيز گنج قيز
ماميز: نوک پستان
نيققير: علامت، نشان
اله باخان: گدا، فقير، محتاج ديگران، دريوزه
هئريکي: آنارشيست، بينظم و انضباط
هاللا پوللا ائلهمهک: بالا کشیدن، با حقه بازی از دست کسی چیزی را در آوردن
هپير ـ چوپور: چيزهاي بي ارزش
هدیک: آش دندان در آوردن بچه
هشهمهت: کينه، حسد، گيجيک
هنيرلهنمهک: گرم شدن، دما گرفتن (پونج ياندي ائو بير هنيرلهندي)
هيزميلي: کينهاي، تند، اورهگي آجيخلي، گيجيکلي
وقهم اولماق: خشک و زرد شدن مزرعه طوري که موقع چيدن شکسته و زمين ميريزد
يئرسيز آدام: بي قرب، بي ارزش
يالمانماق: يالوارماق آمما ديلينهن يوخ داورانيش و حرکات ايله.
يانشاماق: چوخ دانيشماق، وئرراجي ائدمک. (يانشاق = انگوو = چرخئی= جللئي)
الين بوزا وئدي: كلاه سرش گذاشت وچيزي به دستش نداد
يوزوندورماق: پي نخود سياه فرستادن، فريب دادن، منحرف کردن
ييرغهلهنمهک: خراميدن، حرکت زياد به سمت راست و چپ هنگام راه رفتن
کئزمه: بوینو یوغون، زورلی و هئیکهللـی اوغلان ایگید
کالدار: زميني كه وسط مزرعه باشد ولي بنا به دلايلي از جمله سختي زياد شخم نشود
کلهک: تجمعي از سنگها كه وسط چمنها يا يونجه زار ميباشد
کوته بير ائلهمق: kütə bir نابود ائتمهک. آرادان آپارماق. (وار- يوخون کوته بير ائله دي.)
کونجوک: گوشه، بوجاغ
یویوماق: یویوشماق، یاخینلاماق
Materiallardan istifadə zaman
ı qaynağa istinad vacibdirاستفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
Http://www.sozluk.blogfa.com
Tansu_azm@yahoo.com
